Een longitudinale studie uit Canada, gepubliceerd in juli 2026 in het Canadian Medical Association Journal, slaat alarm. Professionele uitputting doet steeds meer spoedartsen beslissen hun activiteiten af te bouwen of hun specialisatie zelfs volledig te verlaten.
Voor de studie werd een cohort artsen gevolgd dat sinds het begin van de covid-19-pandemie meermaals werd bevraagd. In totaal vulden 410 artsen de vragenlijst in. Van hen was 10 procent intussen uit de spoedeisende geneeskunde gestapt.
Twee op de drie artsen kampen met burn-out
De gemeten mate van uitputting ligt hoger dan bij een eerdere bevraging in november 2020. Bijna twee derde van de deelnemende artsen scoort hoog op emotionele uitputting, depersonalisatie of beide. Volgens de onderzoekers gaat het niet langer om een tijdelijke nawee van de pandemie, maar om een blijvend fenomeen. Vooral jonge artsen en vrouwelijke artsen lijken kwetsbaar. Vrouwelijke artsen rapporteren vaker ernstige emotionele uitputting en een afgenomen gevoel van professionele doeltreffendheid.
Een zorgsysteem dat tekortschiet
De getuigenissen uit de studie schetsen een gezondheidszorg die onder zware druk staat. Spoeddiensten moeten er de tekortkomingen van andere schakels in de zorgketen opvangen, zonder over de nodige middelen te beschikken.
De belangrijkste stressfactoren zijn de toenemende instroom van patiënten en de langere wachttijden, het tekort aan beschikbare ziekenhuisbedden, de moeilijke toegang tot de eerste- en gespecialiseerde zorg, onvoldoende ondersteuning voor patiënten met sociale problemen en verwachtingen die niet in verhouding staan tot wat spoeddiensten in de praktijk daadwerkelijk kunnen bieden.
Oproep tot structurele hervormingen
Initiatieven zoals collegiale ondersteuning, rustmomenten en programma's rond mentale gezondheid kunnen zorgteams op korte termijn ondersteunen, maar pakken de onderliggende oorzaken niet aan. Daarom pleiten de onderzoekers voor structurele hervormingen: een betere opvang van patiënten buiten de spoeddiensten, de uitbouw van specifieke zorg voor ouderen en een versterking van het niet-medisch personeel om tegemoet te komen aan sociale en organisatorische noden.
De boodschap aan ziekenhuizen is volgens de studie duidelijk: de aanpak van burn-out bij artsen mag zich niet beperken tot individuele maatregelen. Ook de personeelsbezetting, de ziekenhuiscapaciteit en de rol die spoeddiensten noodgedwongen moeten opnemen om de tekortkomingen van de rest van het gezondheidszorgsysteem op te vangen, liggen mee aan de basis van het probleem.
Die conclusie is helaas ook onverkort van toepassing op de Belgische praktijk. Uit de nationale welzijnsenquête Be.well.pro bl
> Lees ook: Waarom burn-out bij artsen een heel ander type van burn-out is
