Na het toelatingsexamen geneeskunde vraagt Kamerlid Irina De Knop (Anders) een grondige herziening van de federale artsenplanning. Ze vreest dat de huidige quota onvoldoende aansluiten bij de stijgende zorgvraag en waarschuwt voor een groeiende kloof tussen afgestudeerde artsen en beschikbare RIZIV-nummers.
Ruim 7.000 kandidaten namen donderdag deel aan het toelatingsexamen geneeskunde. Voor Kamerlid Irina De Knop (Anders) is dat aanleiding om de federale artsenplanning opnieuw ter discussie te brengen. Tijdens de plenaire vergadering ondervroeg ze minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke over de federale artsenquota.
"Duizenden jongeren willen zich inzetten voor een toekomst in de zorg. Dat is goed nieuws, want de nood aan artsen wordt alleen maar groter."
Dit jaar kunnen in Vlaanderen bijna 1.900 studenten aan de opleiding geneeskunde beginnen. De Vlaamse overheid verhoogde de instroom om tegemoet te komen aan de vergrijzing en de stijgende zorgvraag. De federale overheid bepaalt via de Planningscommissie Medisch Aanbod hoeveel RIZIV-nummers later beschikbaar zijn. Zonder zo'n nummer kan een afgestudeerde arts geen prestaties aanrekenen binnen de verplichte ziekteverzekering.
De federale planning gaat voorlopig uit van ongeveer 1.427 RIZIV-nummers vanaf 2034. De Knop vreest dat daardoor een structurele kloof ontstaat tussen het aantal afgestudeerde artsen en het aantal artsen dat effectief kan instromen in de praktijk. "Als Vlaanderen meer studenten opleidt, maar federaal onvoldoende toegang tot de praktijk voorziet, dreigen we jongeren op te leiden zonder voldoende perspectief. Tegelijk blijven patiënten met tekorten zitten."
De gevolgen van het artsentekort zijn vandaag al zichtbaar. In verschillende regio's nemen huisartsen geen nieuwe patiënten meer aan en lopen de wachttijden op. Daarnaast nadert een aanzienlijk deel van de actieve huisartsen de pensioenleeftijd. Ook bij de algemene tandheelkunde en in sommige medische disciplines ziet De Knop een gebrekkige afstemming tussen opleiding en de noden op het terrein.
Meer dan een rekensom
De huidige federale planning sluit onvoldoende aan bij de realiteit van de gezondheidszorg, vindt De Knop. Naast demografische prognoses moeten ook de vergrijzing, regionale verschillen, deeltijds werken, administratieve belasting, de organisatie van de eerste lijn en de evolutie van de medische praktijk worden meegenomen.
"Een puur wiskundige prognose volstaat niet om te bepalen hoeveel artsen we nodig hebben. Je moet ook kijken naar de vergrijzing, de stijgende zorgvraag, regionale tekorten, deeltijds werken, administratieve druk, de organisatie van de eerste lijn en de evolutie van de medische praktijk. Het artsentekort is geen theoretisch probleem voor later. Het is vandaag al voelbaar."
Toegang tot zorg staat op het spel
Voor De Knop raakt de discussie over de artsenquota aan de toegankelijkheid van de gezondheidszorg. "Wie de zorg toegankelijk wil houden, moet ook zorgen voor voldoende artsen in de praktijk. Planning blijft noodzakelijk, maar ze moet vertrekken vanuit de reële noden van patiënten en zorgverleners, niet vanuit een systeem dat tekorten onvoldoende voorkomt."
Ze pleit voor een bijsturing van de federale artsenplanning, minder administratieve lasten voor artsen en een beleid dat de instroom beter afstemt op de evoluerende zorgbehoeften. "De jongeren die het toelatingsexamen aflegden, willen mee bouwen aan de zorg van morgen. Dan moet de federale overheid er ook voor zorgen dat zij later effectief aan de slag kunnen waar patiënten hen nodig hebben."
