In Nederland werkt ontslagnemend minister van Volksgezondheid Jan Anthonie Bruijn aan nieuwe wetgeving die meer transparantie moet afdwingen over de inkomsten van arts- specialisten. Die transparantie is geen doel op zich: ze vormt de opstap naar bijkomende maatregelen waarmee de overheid de inkomens van specialisten wil beperken.
Nederland voert al jaren discussie over de verloning van zowel vrijgevestigde als loondienstspecialisten, vooral binnen de ziekenhuisbudgetten. De Nederlandse overheid grijpt geregeld in via normering en contractuele verplichtingen.
Besparingsdoelstelling vanaf 2027
In een recente brief aan de Tweede Kamer kondigt de minister aan dat hij vanaf 2027 150 miljoen euro wil besparen op de beloning van medisch specialisten. Onderhandelingen met de Federatie Medisch Specialisten (de Nederlandse beroepsbelangenvereniging) leverden tot nu toe geen akkoord op. Daarom onderzoekt de minister nu wettelijke instrumenten om inkomens te maximaliseren en te normeren, zowel voor specialisten in loondienst als voor vrijgevestigden.
Eerst volledige transparantie
Volgens de minister is een wettelijke ingreep pas mogelijk wanneer de overheid volledig inzicht heeft in de inkomens van specialisten. Vooral bij vrijgevestigde artsen ontbreekt die informatie. Omdat inmenging in het eigendomsrecht juridisch gevoelig ligt, moet de overheid eerst aantonen dat ze over correcte en volledige gegevens beschikt.
Daarom bereidt de minister een wetsvoorstel voor dat alle specialisten verplicht om hun inkomsten te rapporteren. Pas daarna kan worden beslist of verdere maatregelen nodig zijn. Hij sluit niet uit dat loutere transparantie al een “dempend effect” op de inkomens kan hebben.
De minister beklemtoont dat deze plannen losstaan van eerdere discussies die gingen over verplicht in loondienst brengen van alle artsen-specialisten. Ook gaat het niet om een uitbreiding van de Nederlandse Wet normering topinkomens (WNT), maar om volledig nieuwe wetgeving. Wellicht zal de nieuwe wetgeving niet tijdig in werking treden om de geplande besparing van 150 miljoen euro al in 2027 te realiseren, erkent de minister intussen.
