De experten die het nieuwe ziekenhuismodel voorbereiden, houden vol dat hun rapport niets zegt over het statuut van artsen en dat de kritiek van de Federatie van Medisch Specialisten (FMS) in De Specialist berust op een verkeerde lezing. Maar prof. Stan Politis laat dat niet passeren en kaatst de bal terug, met het rapport zelf in de hand. “Er staat wel degelijk in dat ze artsen als personeel zien, niet als zelfstandigen.”

Politis wijst naar één passage die voor hem de kern raakt. Op pagina 42 staat: “De artsen en verpleegkundigen van de LMC’s en ZIZ’s maken integraal deel uit van het personeelsbestand van het RAZ/UZ.” Volgens de experten is dat geen uitspraak over het statuut van artsen in het toekomstige ziekenhuismodel, voor Politis heel duidelijk wel. 

“Er staat letterlijk in het rapport dat artsen in hun model deel uitmaken van het personeelsbestand. Laat mij hierover heel duidelijk zijn: artsen zijn geen personeel en wensen dat ook niet te zijn. Wij zijn zelfstandigen met een samenwerkingsovereenkomst met het ziekenhuis. Dat is een fundamenteel verschil.”

Autonomie extramurale artsen
Diezelfde logica ziet hij terug in de uitwerking van de Lokale Medische Centra (LMC’s). Kleinere ziekenhuizen verdwijnen als volwaardige instellingen en worden centra zonder spoedgevallen of materniteit. “Dat zijn geen echte ziekenhuizen meer.”

Tegelijk blijven die centra volledig onder één ziekenhuisstructuur vallen, met één bestuur en één strategie, terwijl ze een groot deel van de zorg buiten het ziekenhuis opnemen. “Er gaat ook een integratie zijn met actoren van de eerste lijn. Maar wat wij als FMS niet willen, is dat dat onder het beheer van het ziekenhuis blijft vallen.”

Volgens Politis verandert daar de aard van de extramurale zorg. “Als dat onder hetzelfde ziekenhuis valt, dan is dat geen centralisatie meer. Dan is dat een uitstulping van het ziekenhuis in de extramurale geneeskunde. De LMC’s worden gewoon opgeslorpt. Dat betekent verlies aan autonomie voor de extramurale artsen.” 

Als zorg wordt georganiseerd binnen één rechtspersoon, met één strategie en één beheer, dan heeft dat ook impact op wie erbinnen werkt, argumenteert hij. “Als je alles onder één structuur brengt, dan verandert ook de positie van de arts. Dan kan je niet tegelijk zeggen dat dat geen gevolgen heeft.” 

Voor Politis draait het om de praktische uitkomst van het model. “Je kan structuren hertekenen, maar uiteindelijk wordt zorg geleverd door mensen. Als je hun rol verandert, verandert het systeem mee.”

“Geen AI nodig”
“Lees het rapport zelf, zonder AI,” sneerden de experten in hun reactie op de analyse van Politis in De Specialist. Sinds de incidenten met Petra De Sutter en Peter Vermeersch, die zelf aangaven “in de val van AI te zijn getrapt”, is het al snel een makkelijk verwijt geworden. 

Politis haalt er de schouders bij op. “Ik kan de experten geruststellen: ik zweer nog bij de klassieke lectuur van documenten. Ik heb helemaal geen AI nodig om te lezen wat er in hun rapport staat. Er staat wel degelijk in dat ze artsen als personeel zien, niet als zelfstandigen.”

Daarmee wordt ook de echte breuklijn zichtbaar. Het gaat over wat er letterlijk geschreven staat, maar ook over wat dat in de praktijk betekent voor artsen en voor de organisatie van zorg. “Wat niet in het rapport staat, is minstens even belangrijk als wat er wel in staat.”

> Het volledige hervormingsplan

Lees ook:
> Ziekenhuishervorming: experts weerleggen kritiek FMS
> “Artsen in loondienst?” FMS haalt scherp uit naar hervormingsplan ziekenhuislandschap