Betwistingen rond een zorgvolmacht leidden tot een recent arrest van de Raad van State. Die zegt dat juridische conclusies over medische dossierinzage transparant, controleerbaar en verantwoord moeten zijn. Over wie gelijk heeft inzake de zorgvolmacht in dit geval, spreekt de Raad van State zich dan weer niet uit.
Wat voorafging: een overheidsinstantie baseert zich op bepaalde documenten om te beslissen dat een zorgvolmacht niet leidt tot toegang tot een medisch dossier. Kan dat? Een burger vroeg inzage in die documenten van de overheid waarop de beslissing gestoeld was. Het arrest is interessant omdat het te maken heeft met de juridische draagwijdte van een zorgvolmacht bij (toekomstige) wilsonbekwaamheid. Daarnaast is ook de openbaarheid in het geding van bestuursdocumenten die medische beslissingen of interpretaties onderbouwen.
In een eerdere beslissing (2020) had de Beroepsinstantie Openbaarheid van Bestuur (BOB) geoordeeld dat een zorgvolmacht (lastgeving) enkel bevoegdheid geeft over vermogensrechtelijke handelingen en niet gelijkstaat aan een toestemming voor toegang tot een medisch dossier. Daarop vroeg de verzoeker welk document of welke juridische basis die conclusie precies schraagde.
Hij kreeg nul van de overheidsinstantie op het rekest met het argument dat het ging om interne beraadslagingen die vertrouwelijk zouden zijn.
Vernietiging
Maar daar is de Raad van State het niet mee eens. Hij vernietigt de weigering want de BOB kan zich niet zomaar beroepen op het “geheim van de beraadslagingen” en al evenmin op de algemene vertrouwelijkheid van haar werking.
Alleen als concreet wordt aangetoond dat openbaarmaking de beraadslaging schaadt, mag deze overheidsinstantie inzage weigeren. Met andere woorden: als een bestuursorgaan publiek zegt dat een zorgvolmacht géén toegang geeft tot een medisch dossier, dan moet men ook transparant zijn over de juridische onderbouwing daarvan.
Of een zorgvolmacht wél of geen toegang tot een medisch dossier geeft, daarover spreekt de Raad van State zich niet uit. Maar hij zegt dus we dat dergelijke conclusies niet in een “black box” tot stand mogen komen, en dat artsen, patiënten en vertegenwoordigers recht hebben op inzicht in de juridische redenering.
Voor artsen blijft het geboden om extra voorzichtigheid te zijn als ze inzage aan een gevolmachtigde weigeren of toestaan. Alleszins bestaat er een onderscheid tussen
- een vertegenwoordiging in vermogenszaken waarover de patiëntenrechtenwet een en ander verduidelijkt over de toestemming, vertegenwoordiging en wilsonbekwaamheid;
- het belang van documentatie en motivering bij beslissingen over dossierinzage.
