Een groep experts van het RIZIV raadt de federale regering af om het remgeld voor consultaties bij de huisarts te verhogen, omdat dat patiënten kan afschrikken om tijdig zorg te zoeken. Ze stellen voor om vooral specialistische consultaties, scans en labo-onderzoeken duurder te maken. Daarmee willen ze vanaf 2027 jaarlijks 125 miljoen euro extra remgeld ophalen.

Het advies komt van de Commissie Gezondheidsdoelstellingen van het RIZIV, een groep gezondheidseconomen, academici en beleidsexperts die de regering adviseert over de betaalbaarheid en efficiëntie van de gezondheidszorg. 

De oefening van de commissie gebeurde in het kader van een ruimere vraag van minister van Volksgezondheid en Sociale Zaken Frank Vandenbroucke (Vooruit). Bij het begrotingsakkoord van vorig jaar kreeg de commissie de opdracht om 125 miljoen euro extra inkomsten via het remgeld te zoeken. Dat geld moet opnieuw in de gezondheidszorg worden geïnvesteerd.

Volgens de experts mag een hervorming van het remgeld de toegankelijkheid van noodzakelijke zorg niet ondergraven. Daarom zetten ze expliciet vraagtekens bij een verhoging van het remgeld in de huisartsengeneeskunde.

Experts vrezen uitstel van zorg

Vandaag betalen patiënten doorgaans 4 euro remgeld bij een geconventioneerde huisarts. Voor rechthebbenden op een verhoogde tegemoetkoming bedraagt dat slechts 1 euro. Een verhoging met 1 euro zou volgens de berekeningen ongeveer 36 miljoen euro extra inkomsten opleveren, maar de commissie vindt die opbrengst beperkt tegenover de mogelijke gevolgen.

Volgens de experts blijkt uit onderzoek dat zelfs kleine financiële drempels patiënten ertoe kunnen aanzetten om zorg uit te stellen, zeker in de eerstelijnszorg. Dat heeft gevolgen voor preventie, vroegdetectie en de opvolging van chronische aandoeningen.

De commissie wijst er ook op dat de huisarts vaak de toegangspoort vormt tot de rest van het zorgsysteem. Wanneer patiënten later of minder snel naar de huisarts stappen, dreigen gezondheidsproblemen ernstiger te worden en uiteindelijk net meer gespecialiseerde en duurdere zorg te veroorzaken.

De experts vinden bovendien dat het feit dat het remgeld bij de huisarts sinds 2011 niet meer werd geïndexeerd, op zich geen afdoend argument is om het vandaag automatisch te verhogen.

Huisartsen willen hoger remgeld

Binnen de huisartsengeneeskunde klinkt nochtans al langer een andere stem. Het Vlaams Artsensyndicaat pleit al langer voor een indexering van het remgeld voor consultaties bij de huisarts. Daardoor zou het remgeld voor patiënten zonder verhoogde tegemoetkoming stijgen van 4 euro naar ongeveer 6,20 euro. Voorzitter Jos Vanhoof herhaalde dat pleidooi recent nog tijdens een debat op het congres van de Medische Wereld.

Volgens het syndicaat zou dat niet alleen een correctie zijn voor de jarenlange niet-indexering, maar ook kunnen bijdragen tot het afremmen van overconsumptie in de eerstelijnszorg. De RIZIV-experts volgen die redenering voorlopig niet en blijven benadrukken dat de laagdrempelige toegang tot de huisarts prioritair moet blijven.

20% meer bij specialist

Om de vooropgestelde 125 miljoen euro te halen, schuift de commissie daarom andere maatregelen naar voren. Het voorstel met de grootste budgettaire impact is een verhoging van het remgeld voor consultaties bij arts-specialisten met 20 procent.

Vandaag bedraagt het remgeld bij bijvoorbeeld een cardioloog of gastro-enteroloog 12 euro. Na de voorgestelde verhoging zou dat stijgen naar ongeveer 14,40 euro. Dat zou volgens de berekeningen 62 miljoen euro extra moeten opleveren. Daarnaast adviseren de experts een verhoging van het remgeld voor klinische biologie, medische beeldvorming en bepaalde daghospitalisaties.

Een kwart meer remgeld voor labo-onderzoeken zou volgens de berekeningen 35 miljoen euro opbrengen. Voor medische beeldvorming gaat het om 19 miljoen euro extra inkomsten. Een bijkomend remgeld van 10 euro voor bepaalde dagopnames zou nog eens 11,5 miljoen euro opleveren.

Het advies van de commissie is voorlopig niet bindend. Volgens het kabinet van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke wil de federale regering nog voor het zomerreces een beslissing nemen.

> Ontdek het advies van de commissie (in het Frans)

Lees ook: Gezocht: een ‘coalition of the willing’ om de verhoogde tegemoetkoming te hervormen