De oproep van dr. Nikolas De Meurechy (BVAS) om de splitsing van de artsenhonoraria in een intellectueel en een kostendeel te heroverwegen, komt er na de onrust rond het visiedocument van de vereniging van hoofdartsen en Zorgnet-Icuro. Daarin dreigt de rol van de medische raad uitgehold te worden ten voordele van de hoofdgeneesheren. De Meurechy wil dat BVAS haar positie opnieuw bekijkt. “We willen niet het syndicaat zijn dat de vrije geneeskunde ten grave draagt.”

De inzet van het debat is duidelijk. Het gaat niet alleen over financiering, maar ook over de toekomstige organisatie van de geneeskunde en de plaats van de arts binnen het ziekenhuis.

De opsplitsing van honoraria maakt deel uit van een bredere hervorming van de nomenclatuur, met als doel inkomensverschillen tussen disciplines beter te begrijpen en waar nodig bij te sturen. Dat uitgangspunt van herijking staat voor De Meurechy nog steeds overeind. “We moeten nagaan wat de reële kosten zijn en wat er overblijft als intellectuele prestatie, om die beter op elkaar af te stemmen.”

Bij de start leek de maatregel dan ook verdedigbaar. “Het was verstaanbaar dat een opsplitsing van het honorarium een logische beslissing leek. Het zou het medebestuur van artsen in ziekenhuizen moeten betonneren en het systeem van afdrachten halt toeroepen.”

Maar dat oorspronkelijke opzet is volgens hem gaandeweg verschoven. “Op het intellectueel gedeelte zouden geen afdrachten meer kunnen, maar politiek en ziekenhuiskoepels hebben hierin een kans gezien om een deel van de honorariummassa te verschuiven.”

Medische raad onder druk
Die analyse sluit aan bij de waarschuwing van prof. Stan Politis, voorzitter van de Federatie Medisch Specialisten, die in een vrije tribune in De Specialist sprak van een “requiem voor de medische raad”. Als het kostendekkende deel van de honoraria rechtstreeks naar de ziekenhuizen vloeit, verliest de medische raad haar hefboom en daarmee haar invloed, is zijn redenering, na het lezen van het standpunt van een veertigtal Vlaamse hoofdartsen.

Ook De Meurechy ziet die evolutie op het terrein. “De medische raad dreigt herleid te worden tot een uitgehold adviesorgaan, terwijl men een raad van medische diensthoofden installeert die het ziekenhuis zelf aanstelt. Ziekenhuizen zijn actief co-governance aan het ondermijnen.”

Binnen de artsenwereld leidt dat tot verdeeldheid. “Je hebt vandaag twee duidelijke strekkingen. Een groep die de splitsing steunt, vaak vanuit functies als hoofdgeneesheer, en een andere die zich afvraagt of dit wel de juiste weg is.”

Onzekerheid en ongelijke impact
Tegelijk blijft er grote onzekerheid over de concrete uitwerking van de hervorming. “Je weet niet waar je eindigt,” zegt De Meurechy. Hij verwijst daarbij expliciet naar de 'Pax Hospitalia' die door minister Frank Vandenbroucke met de ziekenhuizen werd afgesproken, waarbij na de hervorming afdrachten op het intellectueel gedeelte opnieuw mogelijk worden als ziekenhuizen in financiële problemen komen. Daarmee wordt een van de oorspronkelijke doelstellingen van de opsplitsing ondergraven.

Daarnaast dreigen bestaande verschillen tussen ziekenhuizen nog zwaarder door te wegen. “De afdrachten zijn vandaag al dermate verschillend dat artsen in efficiënte ziekenhuizen disproportioneel hard getroffen zullen worden, omdat minder performante instellingen de mediaan van het kostendeel optrekken.”

Voor veel artsen raakt de discussie aan hun statuut. “We dreigen onze positie als zelfstandige artsen kwijt te spelen. Als het technische deel rechtstreeks naar het ziekenhuis gaat, ondergraaf je die autonomie en evolueer je richting een statuut van bediende. ” Hij volgt daarmee de analyse die ook door Thomas Gevaert en het ASGB-Kartel gemaakt wordt.

Oproep tot debat binnen BVAS
“De opsplitsing in technisch en zuiver honorarium maakt de hervorming niet alleen veel complexer, maar ook veel meer geladen,” zegt De Meurechy. Hij plaatst dat in een bredere historische context: “BVAS was met André Wynen dé grote verdediger van de vrije geneeskunde. Gaan we nu werkelijk het syndicaat zijn dat dat model ten grave draagt?”

Toch pleit hij niet voor een eenvoudige terugkeer naar het verleden. De herijking van de nomenclatuur blijft volgens hem noodzakelijk om tot een eerlijkere waardering van medische prestaties te komen. “De splitsing volledig schrappen is niet realistisch. Maar wellicht is er een weg die transparantie, accountability en ondernemerschap kan combineren zonder een keuze te moeten maken tussen het ene of het andere orgaan.”

De Meurechy roept zijn collega’s op om zich actief te mengen in het debat. “Hopelijk kunnen onze leden het bestuur van ons syndicaat tijdig tot inzicht doen komen. Bij deze een warme oproep aan ieder lid om zijn stem te laten horen. Laat ons aub niet als een hert in de koplampen van de wagen kijken.”

Lees ook : Ereloonsupplementen: BVAS lanceert een nationale enquête