De scherpe uithaal van Zorgnet-Icuro-topvrouw Margot Cloet naar privéklinieken en extramurale zorg krijgt meteen weerwerk. Thomas Gevaert, voorzitter van het Kartel, verwijt de ziekenhuissector een gebrek aan zelfreflectie. "De echte vraag is waarom artsen ziekenhuizen verlaten", klinkt het.

In haar vrije tribune waarschuwde Cloet dat privéklinieken geen extra zorgcapaciteit creëren, maar artsen en activiteiten wegtrekken uit ziekenhuizen. Ook benadrukte ze dat gezondheidszorg geen klassieke markt is en dat artsen een maatschappelijke verantwoordelijkheid hebben binnen een collectief gefinancierd zorgsysteem. Daarnaast waarschuwde ze voor een verdere evolutie naar tweesporengeneeskunde.

Gevaert maakt meteen duidelijk dat hij niet alle kritiek van Cloet verwerpt. Integendeel. "Ik deel de bekommernis dat extramuraal werkende artsen hun deel moeten doen in wachtdiensten en permanenties." Ook het risico dat ziekenhuizen zouden achterblijven met de meest complexe patiënten erkent hij. "Evenals de bekommernis dat ziekenhuizen niet mogen dienen als drainageplaats voor elke complexere patiënt."

Maar vervolgens volgt de kritiek. "Wat ik totaal mis in dit stuk is zelfreflectie." Gevaert vindt dat ziekenhuizen te weinig naar de oorzaken kijken van de groeiende uitstroom van artsen. "Dit opiniestuk is exact waarom vele artsen meer en meer buiten ziekenhuizen gaan werken, namelijk niet in eigen boezem kijken en nadenken hoe je die artsen meer aan je ziekenhuis kan binden."

Bureaucratie en autonomie
Zelf werkt Gevaert uitsluitend in een ziekenhuis, een keuze waar hij nog altijd volledig achter staat. Hij verwijst naar "fantastische collega's binnen en buiten onze dienst, top-medewerkers én vooral een goed bestuurd gezond ziekenhuis waar innovatie, inspraak en autonomie voor artsen kernwaarden zijn."

Tegelijk vindt hij extramurale zorg een essentiële component van het Belgische zorgsysteem. Voor hem ligt daar de kern van het debat: waarom zetten steeds meer artsen de stap naar activiteiten buiten het ziekenhuis? "Waarom trekken artsen meer en meer weg uit ziekenhuizen?"

Gevaert ziet verschillende mogelijke oorzaken. "Zou toenemende bureaucratie er voor iets tussen zitten? Zou afnemende professionele autonomie met top-downbeslissingen door mensen die weinig van zorg afweten er in sommige ziekenhuizen iets mee te maken hebben? Of zou de inefficiëntie in sommige ziekenhuizen een factor kunnen zijn waardoor eenzelfde behandeling intramuraal voor de arts veel meer kost dan extramuraal?"

Wie artsen aan boord wil houden, zal meer moeten doen dan kritiek leveren op privéklinieken. "Als je je ziekenhuis aantrekkelijk wil houden voor artsen moet je ook zelf moeite doen en niet gewoon proberen de extramuraal werkende artsen te diaboliseren of het werken te bemoeilijken."

Een turbo op de ziekenhuisvlucht
Gevaert koppelt zijn kritiek ook aan de geplande hervormingen van de ziekenhuisfinanciering en de discussie over artsenhonoraria. Voor hem is één element onmisbaar: echte medezeggenschap voor artsen. "De voorwaarde voor artsen om honoraria op te splitsen is dat het honoraria blijven én dat er echte cogovernance komt. Zoniet is er een verdere erosie van de inspraak en professionele autonomie in de ziekenhuizen, wat een turbo zal zetten op de ziekenhuisvlucht."

Daarnaast stoort hij zich aan wat hij ziet als een eenzijdige analyse van de problematiek. "Over de bikkelharde concurrentie tussen ziekenhuizen onderling lees ik ook niets in dit stuk." De werkelijkheid is volgens Gevaert complexer dan een tegenstelling tussen commerciële zorg en ziekenhuizen. "Neen, het zijn enkel de stoute privéklinieken versus de brave ziekenhuizen."

> Lees ook: Margot Cloet: "Privéklinieken creëren geen extra capaciteit, maar verschuiven zorg"