Artificiële intelligentie maakt het vervalsen van medische diploma's gemakkelijker en bemoeilijkt het werk van de gelijkwaardigheidscommissies. Gezien dit toenemende fenomeen is prof. Pierre Wauthy, decaan van de Faculteit Geneeskunde van de ULB, van mening dat een praktische beoordeling van de vaardigheden onontbeerlijk is geworden alvorens een vergunning tot het uitoefenen van het beroep te verlenen.

Tijdens de conferentie over de planning van het medisch aanbod in Franstalig België, die plaatsvond in de Académie royale de médecine, vestigde prof. Pierre Wauthy, decaan van de Faculteit Geneeskunde van de ULB, de aandacht op het fenomeen van valse medische diploma’s. Dit is weliswaar geen nieuw fenomeen, maar artificiële intelligentie geeft het een ongekende omvang. "Zelfs vóór de opkomst van AI was diplomafraude al een reëel probleem. We konden te maken krijgen met percentages van 25% valse diploma’s, met name in de periode 2018-2019, toen kandidaten uit landen buiten Europa dossiers indienden die moeilijk te verifiëren waren. Vandaag de dag, met de wijdverbreide inzet van artifici intelligentie, is vervalsing voor iedereen toegankelijk geworden, waardoor de klassieke administratieve controles grotendeels ontoereikend zijn geworden."

De waakzaamheid van de medische faculteiten
Ook de universiteiten moeten zich hierop instellen: „De gelijkwaardigheidscommissies stuiten regelmatig op twijfelachtige diploma’s, soms zelfs op documenten waarop onbedoeld de door AI gegenereerde herkomstvermelding nog staat. Deze misstand bemoeilijkt het werk van de gelijkwaardigheidscommissies aanzienlijk. Bij verzoeken die naar de universiteiten van herkomst worden gestuurd, blijven de antwoorden vaak oppervlakkig, waardoor de authenticiteit van de opleidingstrajecten niet kan worden gecontroleerd.”

Inzetten op praktische beoordeling in plaats van op papier
Tegenwoordig ligt de oplossing niet in het technologisch opsporen van valse documenten, maar in een concrete beoordeling van de vaardigheden van artsen. „We moeten de kennis in de praktijk kunnen analyseren via een evaluatiestage van twee maanden, verdeeld over twee periodes van vier weken in de grote klinische disciplines (interne geneeskunde, chirurgie, gynaecologie, kindergeneeskunde), gevolgd door een eindexamen voor een jury van vijf ervaren personen: hetzelfde systeem als dat voor Belgische studenten, bekend onder de naam ‘Mammouth’ aan de UCLouvain of OAG aan de ULB. Deze selectie is niet louter symbolisch: zelfs lokaal opgeleide studenten kunnen meerdere keren zakken voor dit examen, bij gebrek aan empathie of onvoldoende klinisch redeneervermogen.”

Een tekort dat aanzet tot werving in het buitenland
Zoals tijdens de conferentie aan de orde kwam, verhoogt het tekort aan artsen de druk. "Ik herinner me dat ik genoodzaakt was een heel team van endocrinologen uit Roemenië aan te werven om aan de behoeften van een ziekenhuisafdeling te voldoen. Deze situatie illustreert de realiteit in de praktijk: het combineren van de urgentie van de werving met de noodzaak om de kwalificaties van kandidaten daadwerkelijk te controleren, in een tijd waarin een diploma met een paar muisklikken kan worden vervalst."

Het is uiteraard van groot belang om voor ziekenhuizen en medische directies, die vaak onder druk staan, de middelen in te zetten om dit soort praktische beoordelingen algemeen in te voeren.

De vraag aan de beleidsmakers
Op politiek vlak is voor het najaar een hervormingsproject inzake gelijkwaardigheidsbeoordelingen aangekondigd. Het doel is een systeem te moderniseren dat als verouderd wordt beschouwd, waarbij verschillende, soms tegenstrijdige vereisten met elkaar in evenwicht moeten worden gebracht: het vereenvoudigen van de administratieve procedures, het verminderen van de werkdruk bij de commissies, en tegelijkertijd het handhaven van strenge eisen in het belang van de patiënten. De uitdaging bestaat erin twee soms tegenstrijdige vereisten met elkaar te verzoenen: snel inspelen op de schrijnende behoefte aan medisch personeel in gebieden met een tekort, en tegelijkertijd de kwaliteit van de zorg en de veiligheid van de patiënten waarborgen. In de praktijk gaat het er niet om strengheid op te geven ten gunste van gemak, maar om de procedures waar mogelijk te vereenvoudigen, zonder ooit afbreuk te doen aan de strenge criteria die uiteindelijk de patiënten zelf beschermen.