Terwijl België de laatste hand legt aan de organisatie van zijn netwerk van gespecialiseerde centra voor de behandeling van beroertes, heeft parlementslid Nawal Farih (CD&V) op 12 juni een ontwerpresolutie ingediend om het land te voorzien van een nationaal plan voor beroertes. De tekst pleit ook voor de oprichting van een nationaal register en wijst op grote verschillen in de behandelingstermijnen, de toegang tot gespecialiseerde zorg en de opvolging van patiënten.
Elk jaar krijgen meer dan 29.000 Belgen een beroerte, sterven er meer dan 9.000 aan en leven bijna 140.000 met de gevolgen ervan. De auteurs van de tekst herinneren eraan dat een beroerte de belangrijkste oorzaak van invaliditeit bij volwassenen en de tweede doodsoorzaak in ons land is.
Het voorstel is met name gebaseerd op de audit die in 2026 door het RIZIV en de FOD Volksgezondheid bij 96 ziekenhuizen is uitgevoerd. Deze audit brengt grote verschillen in de zorg aan het licht. Internationale aanbevelingen voorzien in de toediening van een trombolyse binnen 30 minuten na aankomst van de patiënt in het ziekenhuis. Slechts 11,9% van de instellingen haalt deze doelstelling echter. De mediane tijd die in België wordt waargenomen, bedraagt 47 minuten. Wat de mechanische trombectomie betreft, voldeed in 2024 slechts één ziekenhuis aan de referentietermijn van 60 minuten.
De auteurs wijzen erop dat tijdens een beroerte tot twee miljoen hersencellen per minuut verloren kunnen gaan. Ze merken ook op dat de hulpdiensten de ziekenhuizen niet systematisch waarschuwen wanneer een beroerte wordt vermoed, terwijl deze voorafgaande melding de hyperacute behandeling kan versnellen.
De waargenomen verschillen hebben ook betrekking op de resultaten. Gemiddeld overlijdt 10% van de patiënten na opname voor een beroerte, maar de sterftecijfers variëren van 3% tot 30% naargelang het ziekenhuis. Voor de auteurs van de resolutie getuigen deze verschillen van een nog steeds ongelijke kwaliteit van de zorg in het land.
De ongelijkheden komen ook tot uiting in de toegang tot gespecialiseerde zorg. Uit een studie van de KU Leuven in 29 Vlaamse en Brusselse ziekenhuizen blijkt dat slechts 82,9% van de patiënten met een ischemische beroerte wordt opgenomen in een stroke unit, terwijl de Europese doelstelling op 90% ligt. In minder dan de helft van de onderzochte ziekenhuizen werden alle patiënten systematisch opgenomen in een neurovasculaire afdeling.
Het Belgische percentage intraveneuze trombolyse bedraagt overigens 11,3%, tegenover een Europees gemiddelde van 15,4%. Volgens de gegevens in de resolutie ligt dit percentage hoger dan 15% in West-Vlaanderen en Brussel, maar blijft het onder de 10% in Limburg.
Voor Nawal Farih en haar medeondertekenaars zijn deze verschillen moeilijk te corrigeren bij gebrek aan adequate monitoringinstrumenten. België beschikt nog steeds niet over een nationaal beroereregister dat het volledige zorgtraject bestrijkt. De gegevens worden op een heterogene manier verzameld, afhankelijk van de instelling, wat het moeilijk maakt om de wachttijden voor behandeling, de toegang tot gespecialiseerde behandelingen, recidieven of functionele resultaten op te volgen.
Dit verzoek sluit aan bij de eisen van de Belgian Stroke Council, die al jaren aandringt op een nationaal plan voor beroertes, een nationaal register en geharmoniseerde kwaliteitsindicatoren om de prestaties van de verschillende zorginstellingen te kunnen volgen en vergelijken.
De resolutie beperkt zich echter niet tot de acute fase. De opstellers zijn van mening dat het traject na de ziekenhuisopname onvoldoende gestructureerd blijft. Zij wijzen met name op de beperkte toepassing van programma's voor “Early Supported Discharge”, het veelvuldige ontbreken van gepersonaliseerde overgangsplannen na het verlaten van het ziekenhuis en het gebrek aan systematische follow-upconsulten in de maanden na de beroerte. Volgens hen bemoeilijken deze tekortkomingen de preventie van complicaties, de secundaire preventie en de re-integratie van patiënten.
De parlementsleden benadrukken ten slotte dat deze uitdaging alleen maar groter zal worden. Volgens de prognoses die in de tekst worden aangehaald, zou het aantal beroertes in Europa tegen 2035 met 34% kunnen toenemen, terwijl het aantal sterfgevallen met 45% zou stijgen. De kosten van een beroerte, die in België al op 1,484 miljard euro per jaar worden geraamd, waarvan meer dan de helft verband houdt met arbeidsongeschiktheid, informele zorg en sociale bijstand, zouden nog verder kunnen stijgen als de preventie en de organisatie van de zorg niet worden verbeterd.
> Bekijk de volledige ontwerpresolutie
