Doelmatige zorg als sleutel tot een duurzaam zorgsysteem

In het licht van een moeilijk budgettair kader wordt de noodzaak om de zorg doelmatiger te organiseren steeds urgenter. In plaats van te focussen op besparingen van 150 miljoen euro zoals nu van artsen gevraagd wordt in de opdrachtbrief van de regering, zou de aandacht moeten verschuiven naar het mobiliseren van de aanzienlijke financiële middelen die vrijkomen door doelmatige zorg. Over dat thema buigt zich het congres (1) van de Belgische Vereniging Voorzitters Medische Raden (BVVMR).

Het potentieel van een meer doelmatige zorg is alvast enorm, menen experts. Vaak hoort men immers dat er in de gezondheidszorg wel geld genoeg is, maar dat het alleen niet goed besteed wordt. Het gaat daarbij niet om peanuts. Er zou 2 tot 4 miljard euro vrijgemaakt kunnen worden door die  zorgmiddelen beter te besteden, schatten sommigen. Dat geld is momenteel dus al aanwezig in het systeem, maar het komt erop aan om het optimaal te benutten.

Data sharing

De medische raden zien voor zichzelf een cruciale rol weggelegd in de realisatie van deze doelmatigheid. Door als één grote artsengroep op te treden en duidelijke afspraken te maken, kunnen zij via de medische raden collega's stimuleren om richtlijnen beter op te volgen en zo de zorg doelmatiger te maken. Essentieel is immers dat artsen – net zoals apothekers – aan één zeel trekken om voldoende gewicht in de schaal te werpen, zeker in de strijd tegen fraude die onze gezondheidszorg verziekt.

Een cruciaal onderdeel om doelmatiger te werken, is data sharing. Als medische raden toegang krijgen tot relevante data, kunnen ze artsen die - al dan  niet opzettelijk - buiten de lijntjes kleuren sneller identificeren en aanspreken. Dit proces zou veel efficiënter zijn dan de huidige, langdurige procedures van het Riziv en de overheid, die soms een jaar in beslag nemen. De medische raad kan dan constructief en sensibiliserend optreden, vanop de werkvloer, om collega's te helpen hun praktijk aan te passen.

Concrete voorbeelden van ondoelmatige zorg illustreren het potentieel. “Denk aan de introductie van cholesterolverlagende medicatie voor 85-plussers, wat medisch gezien weinig zinvol is omdat het effect pas na tien jaar optreedt, terwijl veel van deze patiënten die leeftijd niet meer bereiken”, meent een expert. “Dit soort praktijken is vaak het gevolg van een gebrek aan informatie bij de voorschrijvende artsen.”

Door informatie over best practices en richtlijnen actief te verspreiden en via data-analyse de opvolging te monitoren, kunnen medische raden binnen een tijdspanne van enkele maanden een enorme budgetcontrole realiseren, maken sommigen zich sterk. De gelden die hierdoor vrijkomen, kunnen vervolgens terugvloeien naar de ziekenhuizen om te investeren in kwaliteit en innovatie, zoals de aankoop van een Da Vinci-robot of de financiering van een nieuwbouwproject. 

De implementatie van doelmatige zorg, versneld door de medische raden, is de enige manier om op lange termijn voldoende financiële middelen voor een kwalitatieve en toegankelijke zorg te garanderen. Dat althans is het uitgangspunt van de BVVMR en het is zeker de aanzet tot een boeiende discussie die u kunt bijwonen op het congres.

Nationale mobilisatie

Ter herinnering: de BVVMR zag in 2023 het licht. Ze werd opgericht door dr. Gilbert Bejjani met één duidelijke missie: de ziekenhuisgeneeskunde de waardering geven die ze verdient. Ziekenhuisartsen staan immers vaak onder grotere druk en hebben veel verplichtingen. De BVVMR wil een krachtige, onafhankelijke stem zijn die opkomt voor een efficiënte werking, correcte verloning en een sterke positionering van de medische raden én ziekenhuisartsen binnen het zorglandschap.

Intussen startte - na akkoord van de gemandateerde delegatie van het Helix netwerk - voorzitter Hervé Vanden Eede (foto) met de organisatie van een informerend symposium voor de ziekenhuisartsen. Eerder al verscheen een open brief in samenwerking met ZAS en een aantal andere Antwerpse ziekenhuizen.

Tijdens de voorbereiding werd al snel duidelijk dat er een nationale mobilisatie van ziekenhuisartsen noodzakelijk is. De BVVMR nam de verdere uitwerking en organisatie van het symposium op zich. Als nationale, tweetalige en autonome vereniging staat de BVVMR dicht bij de realiteit op de werkvloer. De medische raden vertegenwoordigen alle ziekenhuisartsen en weten dus als geen ander wat de noden en uitdagingen zijn binnen de ziekenhuizen.

Op 25 oktober 2025 staat in Brussel het eerste symposium gepland van een nieuwe reeks informatieve en interactieve bijeenkomsten met ruimte voor constructieve dialoog en samenwerking. Het doel? Informeren, mobiliseren en verbinden. Alleen samen kunnen we bouwen aan een toekomstbestendig model voor onze gezondheidszorg - in overleg met álle actoren in de sector, heet het. Dat in een complexe context van grote veranderingen: de opkomst van artificiële intelligentie, vergrijzing, budgettaire krapte en stijgende verwachtingen van patiënten. Dat vraagt om professionalisering, betere organisatie en vooral: actieve betrokkenheid vanwege de artsen in het beleid.

De tijd van afwachten is immers voorbij. Kwaliteit, toegankelijkheid en doelmatigheid mogen geen holle begrippen worden - zeker niet in een context van beperkte middelen. Innovatie is nodig, maar altijd in dienst van de patiënt en het team. De BVVMR neemt hierin het voortouw, maar beseft dat dit alleen kan in co-governance, samen met hoofdartsen en directies. Ze roept elke ziekenhuisarts op om mee na te denken, in gesprek te gaan, en mee te bouwen. “Laten we samen de positie van de arts versterken in een toekomstgericht beleid - voor onze patiënten, onze collega’s en de zorg van morgen.”

(1)   Meer over het Congres BVVMR vindt u hier.

Accreditatie ethiek en economie is aangevraagd

U wil op dit artikel reageren ?

Toegang tot alle functionaliteiten is gereserveerd voor professionele zorgverleners.

Indien u een professionele zorgverlener bent, dient u zich aan te melden of u gratis te registreren om volledige toegang te krijgen tot deze inhoud.
Bent u journalist of wenst u ons te informeren, schrijf ons dan op redactie@rmnet.be.