In een interview met De Tijd legt minister Vandenbroucke uit waarom de medische nomenclatuur op de schop moet. Hij maakt duidelijk dat de hervorming gepaard zal gaan met een herverdeling van de artsenhonoraria, zonder bijkomend budget. Daarnaast gaat hij in op de hervorming van het ziekenhuislandschap en de re-integratie van langdurig arbeidsongeschikten.

Vandenbroucke laat weinig twijfel bestaan over zijn plannen voor de hervorming van de medische nomenclatuur. Hij wil af van de historische verschillen tussen specialismen en pleit voor een vergoeding die objectiever wordt opgebouwd. "Artsen moeten een vergoeding krijgen op basis van de tijd die ze bezig zijn met een patiënt, de intellectuele complexiteit van de behandeling en het risico dat ze nemen. Hun inkomen mag niet afhankelijk zijn van de apparatuur die ze gebruiken, zoals dat vandaag het geval is."

De minister noemt geen specialismen die winnen of verliezen, maar maakt wel duidelijk dat het beschikbare budget wordt herverdeeld. Op de vraag hoe hij disciplines met hogere honoraria, zoals de radiologie, wil overtuigen, antwoordt hij: "We gaan er geen extra geld tegenaan smijten om een akkoord te smeren, dus het budget zal herverdeeld moeten worden."

Ook wil hij af van de afdrachten tussen artsen en ziekenhuizen. "We moeten ook af van het intransparante systeem waarbij artsen met ziekenhuizen moeten onderhandelen over afdrachten. Ziekenhuizen moeten een rechtstreekse vergoeding krijgen die afhangt van de aandoening van de patiënt, niet van het aantal prestaties en onderzoeken door een arts."

"Ik ben de minister van de patiënt"

Ook de hervorming van het ziekenhuislandschap blijft een speerpunt. Vandenbroucke verdedigt opnieuw de keuze om zorg sterker te concentreren. "Een ziekenhuis dat dag en nacht open moet zijn, heeft tot 2,5 keer zoveel verpleegkundig personeel nodig als een ziekenhuis dat alleen overdag open is. Terwijl je veel activiteiten kunt doen in een ziekenhuis dat enkel overdag open is."

Het nieuwe model voorziet vier types ziekenhuizen: universitaire ziekenhuizen, regionale algemene ziekenhuizen, dagziekenhuizen en centra voor intermediaire zorg. De eerste belangrijke deadline ligt op 1 januari 2028. Tegen dan moet voor elke ziekenhuissite duidelijk zijn welke rol zij in het toekomstige landschap zal opnemen.

De minister beseft dat de hervorming gevolgen zal hebben voor sommige artsen-specialisten. Wanneer activiteiten worden geconcentreerd, zullen artsen zich daaraan moeten aanpassen. "Ik ben niet de minister van de ziekenhuizen of de artsen. Ik ben de minister van de patiënt."

Hij verwacht overigens weinig inhoudelijke weerstand bij artsen-specialisten. "Artsen-specialisten begrijpen zeer goed dat er nood is aan concentratie en schaalgrootte. Dat hoor ik elke keer als ik het terrein op ga."

Jaarlijkse fit note op komst

Vandenbroucke verdedigt ook zijn beleid rond langdurige arbeidsongeschiktheid. Hij verwijst naar de eerdere maatregelen om de terugkeer naar werk te versnellen, onder meer via een nauwere samenwerking tussen behandelend arts, arbeidsarts, preventieadviseur en adviserend arts.

Een volgende stap wordt de invoering van een jaarlijkse medische evaluatie voor iedereen die langer dan twaalf maanden arbeidsongeschikt is. Daarbij zal een fit note moeten aangeven welke activiteiten iemand nog wel en niet meer kan uitvoeren. Daarnaast zullen de ziekenfondsen nog 218.000 personen in invaliditeit uitnodigen voor een evaluatiegesprek.

Op de kritiek dat het aantal langdurig arbeidsongeschikten ondanks eerdere maatregelen blijft stijgen, antwoordt hij met een weddenschap: "Het aantal langdurig zieken zal niet blijven toenemen tot meer dan 680.000 tegen 2030, maar zal beginnen te dalen." Of die boodschap veel artsen zal geruststellen, is een andere vraag.

Lees ook:

> Jacques de Toeuf: "Artsen betalen voor kosten die niets met hun medische prestaties te maken hebben"

> Zo wil het RIZIV de artsenhonoraria opsplitsen: 65% intellectueel, 35% praktijkkosten

> Zo worden intellectuele honoraria voortaan berekend: tijd, complexiteit en risico geven de doorslag