Het recente rapport van het Federaal Planbureau kondigt een stijging aan van de gezondheidsuitgaven met 10,9 miljard euro over tien jaar. Dat cijfer oogt indrukwekkend. Maar geïsoleerd gepresenteerd, is het volgens de Belgische Unie van Gezondheidswerkers (BUG) misleidend.

“Wat aan burgers wordt getoond, is geen begroting. Het is één enkele kolom”, stelt de organisatie. Volgens de BUG wordt wel gedetailleerd weergegeven hoeveel de gezondheidszorg in de toekomst zal kosten, maar ontbreekt de vergelijking met de inkomsten die economie, arbeid en automatische financieringsmechanismen in dezelfde periode zullen genereren.

“Zonder die tweede kolom is er geen geïnformeerd debat — alleen een geënsceneerde bezorgdheid”, klinkt het.

De organisatie wijst erop dat de overheidsinkomsten jaarlijks toenemen. De automatische loonindexering zorgt volgens de BUG mechanisch voor hogere sociale bijdragen, terwijl ook een gematigde economische groei de fiscale basis verruimt. Het Federaal Planbureau erkent volgens de organisatie bovendien in zijn eigen vooruitzichten dat “de fiscale ontvangsten tot 2028 sneller groeien dan de primaire uitgaven”.

De BUG vraagt zich af waarom dat element verdwijnt zodra het debat over gezondheidszorg gaat.

Daarnaast wijst de organisatie erop dat andere grote budgettaire posten veel minder aandacht krijgen. Zo schat de Nationale Bank de subsidies aan ondernemingen op ongeveer 25 miljard euro per jaar. De niet-gerecupereerde fiscale fraude zou volgens schattingen tussen 7 en 30 miljard euro per jaar bedragen.

“Dat zijn geen marginale bedragen: ze liggen ruimschoots boven de jaarlijkse meerkost die voor de gezondheidszorg wordt voorspeld”, aldus de BUG.

Volgens de organisatie ontstaat bij elk dergelijk rapport dezelfde dynamiek: “nadruk op de stijgende gezondheidsuitgaven, voorbereiding van besparingsmaatregelen, druk op zorgverstrekkers en, impliciet, een aantasting van de toegankelijkheid van zorg”.

Dat denkkader is volgens de BUG problematisch omdat gezondheidszorg daardoor niet langer wordt beschouwd als “een collectieve investering — in levenskwaliteit, in productiviteit en in sociale cohesie — maar als een kost die moet worden beheerst”.

De organisatie pleit voor een andere benadering, waarbij uitgaven en inkomsten gelijktijdig worden gepresenteerd, over dezelfde periode en met dezelfde aannames. Ook vraagt de BUG een grondige evaluatie van de efficiëntie van bestaande overheidsuitgaven, “inclusief die ten gunste van ondernemingen”, vóór besparingen in de zorg worden overwogen.

“Want uiteindelijk is dit een politieke keuze”, stelt de organisatie.

Volgens de BUG ondervinden zorgverstrekkers vandaag al de gevolgen van het huidige debatklimaat, met druk op de honoraria, moeilijkheden bij rekrutering en een verzwakking van het zorgaanbod in de nabijheid.

“Wie gezondheidszorg blijft voorstellen als een begrotingsprobleem, maakt er vroeg of laat een toegankelijkheidsprobleem van. En daarvan zal de patiënt de prijs betalen”, besluit de organisatie.