Maria-Tenhemelopneming vestigt opnieuw de aandacht op Lourdes, waar al meer dan een eeuw een bijzondere medische procedure wordt toegepast om meldingen van onverklaarde genezingen te onderzoeken. Sinds de verschijningen in 1858 werden meer dan 7.000 genezingen gemeld. Tot vandaag erkende de katholieke Kerk 72 genezingen als mirakuleus. Drie daarvan betreffen Belgen.

"Voor een arts bestaat het hoofdstuk 'mirakel' niet", zegt dr. Alessandro de Franciscis. "Ik heb geleerd een diagnose te stellen, een prognose te maken en te beoordelen of iemand genezen is." Zijn opdracht bestond er dan ook niet in mirakels te erkennen, maar na te gaan of een genezing volgens de medische wetenschap verklaard kan worden.

De Franciscis stond van 2009 tot april 2026 aan het hoofd van het Bureau des Constatations Médicales in Lourdes. Hij werd opgevolgd door dr. Giada Monami, een Italiaanse internist en apotheker. Zij is de eerste vrouw die het Bureau leidt.

Een medische procedure sinds 1883

Het Bureau des Constatations Médicales werd opgericht in 1883 en onderzoekt meldingen van genezingen waarvoor voldoende medische documentatie beschikbaar is. Artsen die op dat ogenblik in Lourdes aanwezig zijn, kunnen worden uitgenodigd om aan de bespreking deel te nemen. De meest complexe dossiers worden vervolgens voorgelegd aan het Comité Médical International de Lourdes (CMIL), waarin artsen uit verschillende landen zetelen.

"De artsen van het Bureau zijn de deskundigen van de bisschop", aldus De Franciscis. "Het is een college van gelovige en niet-gelovige artsen. We spreken over genezing, niet over religie."

In een interview met Le Quotidien du Médecin omschreef hij de grens van zijn opdracht als volgt: "Of een genezing een mirakel is, is niet aan mij om te zeggen. Ik ben arts. Ik stel alleen vast dat een ernstige ziekte spontaan in remissie is gegaan."

Strikte medische criteria

Het onderzoek is er niet op gericht een bovennatuurlijk ingrijpen aan te tonen. Eerst wordt nagegaan of de oorspronkelijke diagnose correct en voldoende gedocumenteerd was. Daarna beoordelen de artsen of de genezing volledig en blijvend is en of er volgens de huidige medische kennis een verklaring voor bestaat.

De Franciscis vat de criteria zo samen: "Er moet vooraf een nauwkeurige diagnose zijn gesteld, de prognose moet ernstig zijn en de genezing moet plotseling, volledig, blijvend en medisch onverklaarbaar zijn."

De beoordeling van een dossier kan vele jaren duren. Pas wanneer de medische procedure is afgerond, beslist de bevoegde bisschop of een genezing als mirakel wordt erkend.

Lourdes in cijfers

Volgens het Heiligdom werden sinds 1858 meer dan 7.000 genezingen gemeld. Daarvan werden er tot vandaag 72 als mirakuleus erkend door de katholieke Kerk. Meer dan 80 procent van de erkende genezingen betreft vrouwen. De jongste erkende genezing betrof een kind van twee jaar.

Vijftig erkende genezingen worden in verband gebracht met contact met het water van Lourdes. Zes personen waren nooit zelf in Lourdes geweest.

Frankrijk telt 56 erkende mirakuleuze genezingen, Italië negen en België drie. Duitsland, Oostenrijk, Zwitserland en Engeland tellen elk één erkende genezing.

Drie Belgische dossiers

De eerste Belg is Pierre De Rudder uit Jabbeke. Volgens de historische beschrijving leed hij aan een open breuk van het linkerbeen met pseudoartrose. Opmerkelijk is dat zijn genezing zich niet in Lourdes zou hebben voorgedaan, maar aan de Lourdesgrot van Oostakker bij Gent. Ze werd in 1908 officieel erkend.

Het tweede Belgische dossier betreft Joachime Dehant uit Gesves. Zij leed aan een ulcus van het rechterbeen met gangreen. Haar genezing uit 1878 werd in 1908 erkend.

De derde Belgische is Cécile Douville de Franssu uit Doornik. Volgens de archieven van het Heiligdom leed zij aan tuberculeuze peritonitis. Haar genezing uit 1905 werd in 1909 erkend.

Deze drie dossiers dateren uit een periode waarin de diagnostische en therapeutische mogelijkheden uiteraard niet vergelijkbaar waren met die van vandaag.

Het dossier-Moriau

De genezing van zuster Bernadette Moriau toont hoe de procedure vandaag verloopt. Na jaren van onderzoek werd haar dossier in november 2016 aan het CMIL voorgelegd. Volgens De Franciscis namen 27 artsen deel aan de geheime stemming. Slechts één arts stemde tegen de conclusie dat de genezing medisch onverklaarbaar was.

"Toen konden wij zeggen dat deze patiënte aan een cauda-equinasyndroom leed en genezen was op een manier waarvoor wij geen medische verklaring kennen. Op dat moment komt de Kerk in beeld", zei hij.

De meest recente erkenning betreft de Italiaanse Antonia Raco, die leed aan primaire laterale sclerose (PLS). Haar genezing, na een bedevaart in 2009, werd op 16 april 2025 erkend als de 72e mirakuleuze genezing van Lourdes.

Waar de geneeskunde stopt

Voor artsen blijft het onderscheid essentieel. Het Bureau des Constatations Médicales en het CMIL spreken zich nooit uit over het bestaan van een bovennatuurlijk fenomeen. Zij beoordelen uitsluitend of een genezing volgens de huidige stand van de medische wetenschap kan worden verklaard.

Precies die duidelijke taakverdeling maakt de procedure in Lourdes bijzonder: artsen stellen vast dat een genezing medisch onverklaarbaar is, de Kerk beslist vervolgens of zij die als mirakel erkent.