Patiënten met een zeldzame of complexe kanker hebben een hogere overlevingskans wanneer ze een behandeling krijgen in gespecialiseerde centra. Dat blijkt uit drie nieuwe literatuurstudies van het Kankerregister. Kom op tegen Kanker vraagt de federale regering daarom werk te maken van een hervorming die de zorg concentreert in referentiecentra.
Elk jaar krijgen ongeveer 20.000 mensen in België de diagnose van een zeldzame of complexe kanker.
Uit een van de studies blijkt dat bij sarcomen, een zeldzame vorm van kanker die jaarlijks 1.100 Belgen treft, de vijfjaarsoverleving in gespecialiseerde centra in het Verenigd Koninkrijk 62,8 procent bedraagt, tegenover 42 procent in niet-gespecialiseerde ziekenhuizen.
Ook voor bijnierkanker, een zeldzame tumor die jaarlijks minder dan honderd keer wordt vastgesteld in België, tonen internationale studies dat operaties best gebeuren in gespecialiseerde centra met veel ervaring. Dat leidt tot minder complicaties en betere overlevingskansen. Verder tonen studies uit Nederland en Duitsland aan dat patiënten met acute myeloïde leukemie, een agressieve bloedkanker, betere resultaten halen in centra die veel intensieve behandelingen uitvoeren.
De behandeling voor sommige tumortypes werden de voorbije jaren al gecentraliseerd. Zo werden complexe operaties bij pancreas- en slokdarmkanker geconcentreerd in een beperkt aantal ziekenhuizen. Dat bleek te werken. Zo daalde de sterfte in de negentig dagen na een operatie bij pancreaschirurgie van 7,3 procent naar 5,5 procent en bij slokdarmchirurgie van 9,6 procent naar 6,6 procent.
Ook de onafhankelijke expertencommissie die in 2025 werd aangesteld door de Interministeriële Conferentie Volksgezondheid kwam tot dezelfde conclusie. Toch worden patiënten met zulke complexe kankers vandaag in België nog vaak behandeld in ziekenhuizen die weinig ervaring hebben met de aandoening.
"Bij zeldzame en complexe kankers maakt ervaring het verschil tussen leven en dood. Expertise groeit alleen met volume, en dus kan niet elk ziekenhuis elke behandeling blijven doen", stelt David Vansteenbrugge, algemeen directeur Kom op tegen Kanker.
