De medicomut en de Commissie voor overeenkomsten tussen ziekenhuizen en verzekeringsinstellingen hebben maandagavond de overeenkomst goedgekeurd die de behandeling van kwaadaardige tumoren van het hoofd en de hals in referentiecentra en gespecialiseerde centra voor radiotherapie regelt. De tekst maakt de weg vrij voor een nationale reorganisatie van deze complexe behandelingen, waarbij talrijke medische specialismen en een groot aantal ziekenhuizen betrokken zijn.
De overeenkomst voert een systeem in waarbij de meest complexe behandelingen worden geconcentreerd. Op termijn zullen de centrale multidisciplinaire oncologische overlegvergadering, het opstellen van het behandelplan, ablatieve chirurgie, reconstructieve chirurgie, radiotherapie en gelijktijdige radiosystemische behandelingen alleen nog worden vergoed wanneer ze worden uitgevoerd in een instelling die zich bij de overeenkomst heeft aangesloten. Er is een wijziging van de nomenclatuur gepland om de vergoeding van deze prestaties voor te behouden aan de bij de overeenkomst aangesloten centra.
De hervorming betreft een breed scala aan specialismen. Naast nko-artsen zijn hieronder met name cervico-faciale chirurgen, maxillofaciale chirurgen en stomatologen, radiotherapeuten-oncologen, medische oncologen, pathologen, radiologen, anesthesisten en intensive care-teams betrokken. De centra moeten tevens beschikken over een multidisciplinair team, bestaande uit onder meer logopedisten, diëtisten, psychologen en gespecialiseerde verpleegkundigen, om een geïntegreerde zorg voor de patiënten te waarborgen.
Er zullen twee soorten instellingen worden erkend. De referentiecentra zullen de centrale multidisciplinaire oncologische overlegvergadering organiseren, het behandelplan opstellen en de complexe chirurgische ingrepen uitvoeren. De gespecialiseerde centra voor radiotherapie kunnen de bestralingsbehandelingen en de gelijktijdige radiosystemische behandelingen verzorgen, maar uitsluitend in het kader van een geformaliseerde samenwerking met een referentiecentrum en in overeenstemming met het door dat centrum opgestelde behandelplan.
Ziekenhuizen die geen referentiecentrum worden, worden niet volledig uitgesloten van de regeling. De overeenkomst voorziet in een systeem van geformaliseerde samenwerking waardoor medisch specialisten van andere instellingen kunnen deelnemen aan de zorgverlening binnen de aangesloten centra.
De overeenkomst heeft betrekking op kanker van de mondholte, de lippen, de orofarynx, de nasofarynx, de hypofarynx, het strottenhoofd, de neusholtes, de sinussen, de speekselklieren, bepaalde metastasen in de cervicale lymfeklieren en recidieven. Schildklierkanker, kwaadaardige bloedziekten en bepaalde vormen van huidkanker zijn hiervan uitgesloten.
Deze reorganisatie is gebaseerd op analyses van het Belgisch Kankerregister en de herhaalde aanbevelingen van het KCE om deze behandelingen te concentreren. Volgens de aan het RIZIV voorgelegde gegevens stijgen de overlevingskansen naarmate het behandelingsvolume van de ziekenhuizen toeneemt, waarbij een voordeel wordt waargenomen tot ongeveer 30 behandelingen per jaar.
Tussen 2016 en 2019 werden patiënten met deze kankers nog steeds in 99 verschillende ziekenhuizen behandeld, terwijl de chirurgische ingrepen verdeeld waren over 96 instellingen en de bestraling plaatsvond in de 26 bestralingscentra van het land.
Jaarlijks krijgen ongeveer 2.670 Belgen de diagnose hoofd-halskanker en overlijden er bijna 680 aan. Ondanks een geleidelijke verbetering van de overlevingskansen blijft België achter bij bepaalde landen die de behandeling van deze complexe aandoeningen al hebben gecentraliseerd.
De overleggen die tot deze overeenkomst hebben geleid, zijn in het najaar van 2022 van start gegaan. Hierbij waren de medische vakbonden, de ziekenhuisfederaties, het KCE, de Stichting Kankerregister, de FOD Volksgezondheid, de verzekeringsinstellingen, medisch specialisten uit verschillende disciplines en vertegenwoordigers van de patiënten betrokken. Ziekenhuizen kunnen voortaan een aanvraag indienen om erkend te worden als referentiecentrum of gespecialiseerd centrum voor radiotherapie, op basis van criteria inzake activiteitsvolume, organisatie en kwaliteit die in de overeenkomst zijn vastgelegd.
