Het bloedstaal dat zwangere vrouwen laten afnemen voor een niet-invasieve prenatale test (NIPT) kan in de toekomst mogelijk ook voorspellen welke vrouwen met een auto-immuunziekte ernstige zwangerschapscomplicaties zullen ontwikkelen. Dat hebben onderzoekers van UZ Leuven en KU Leuven ontdekt. De studie is gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Science Translational Medicine.
Vrouwen met aandoeningen zoals lupus, reuma, psoriasis of de ziekte van Crohn hebben een verhoogd risico op vroeggeboorte en zwangerschapsvergiftiging. Tot nu toe konden artsen dat risico vroeg in de zwangerschap moeilijk inschatten, omdat er vaak nog geen symptomen of afwijkende bloedwaarden zijn.
De Leuvense onderzoekers analyseerden de zogenoemde fragmentoom: de fysieke kenmerken en patronen van losse stukjes celvrij DNA in het bloed. Op basis van bijna 2.000 bloedstalen uit het eerste trimester ontwikkelden ze een computermodel dat met hoge nauwkeurigheid voorspelt welke vrouwen later zwangerschapscomplicaties zullen ontwikkelen, nog voor er klachten optreden. De resultaten van het model werden bevestigd bij een onafhankelijke patiëntengroep van het Ziekenhuis Oost-Limburg.
"Dankzij dit onderzoek weten we zeker dat we uit dezelfde bloedprik voor de NIPT ook belangrijke informatie kunnen halen om zwangerschapscomplicaties te voorspellen", zegt prof. dr. Joris Vermeesch, geneticus in UZ Leuven en KU Leuven. Een vroegere risico-inschatting kan volgens hem leiden tot extra opvolging of een behandeling, bijvoorbeeld met een lage dosis aspirine tegen zwangerschapsvergiftiging, of een snellere doorverwijzing naar een gespecialiseerd centrum.
Het onderzoek bouwt voort op eerdere bevindingen dat NIPT-bloedstalen ook vroegtijdige kankers bij zwangere vrouwen kunnen opsporen. De nieuwe methode wordt voorlopig nog niet klinisch gebruikt. UZ Leuven werkt eraan om de test binnen twee tot drie jaar te vertalen naar de ziekenhuispraktijk. De onderzoekers spreken van een mogelijke "NIPT 2.0".
In België heeft ongeveer tien procent van de zwangere vrouwen een auto-immuunziekte. Bij een tot vijf procent is intensievere en nauwgezette opvolging nodig.
