Caroline Désir (PS) diende samen met enkele partijgenoten in de Kamer een resolutievoorstel in om tot een nationaal CVA-register te komen en de kwaliteit van stroke units te optimaliseren.

Het is bekend: trombolyse binnen 90 minuten verhoogt de kans op volledig herstel zonder handicap significant. Buiten 4u30 na het begin van de symptomen neemt de werkzaamheid drastisch af en stijgt het risico op intracerebraal hematoom. Invasieve behandelingen zoals trombectomie zijn voorbehouden aan S2-centra met specifieke erkenning.

Trombectomie neemt de bloedklonter die de hersenader blokkeert, weg met een katheter. Die behandeling is enkel mogelijk als de verstopte ader groot genoeg is. Dat gebeurt ofwel ter aanvulling van de trombolyse, ofwel als de trombolyse niet kan worden toegepast. Het gebruik van die techniek is in België voorbehouden aan die gespecialiseerde zorgprogramma’s en S2-centra. Het aantal centra ligt sinds 2018 vast op 15, met de bedoeling de expertise van het hele CVA-behandelingsteam te concentreren en dus betere resultaten te verkrijgen. 

In 2019 werden quota per gewest vastgelegd, maar die aanpak heeft men onlangs laten varen. Door het aantal centra op 15 te houden, kan nu geen enkele erkennende overheid méér dan 8 zorgprogramma’s met invasieve procedures goedkeuren.

Jaarlijks worden wereldwijd 13,7 miljoen mensen getroffen door een beroerte, aldus Désir. Gevolg: 5,5 miljoen doden. In België gaat het om 24.000–28.000 patiënten per jaar, met ±5.000 overlijdens en 6.000 blijvende invaliditeiten binnen een maand. Slechts 20% bereikt tijdig het ziekenhuis. 

Het gebrek van een nationaal CVA-register maakt een structurele evaluatie en optimalisatie van de zorgverlening onmogelijk. Ook geografische spreiding is suboptimaal, wat de toegang tot gespecialiseerde centra bemoeilijkt.

Enorme socio-economische impact

De socio-economische impact is aanzienlijk: CVA is de belangrijkste oorzaak van handicap bij volwassenen in België, de tweede oorzaak van dementie en de belangrijkste doodsoorzaak bij vrouwen. Slechts 1/3 van de overlevenden hervat het werk. De kans op een recidief binnen het eerste jaar bedraagt 12%.

Hoewel 90% van de beroertes vermijdbaar is (door beïnvloeding van risicofactoren zoals hypertensie, roken, obesitas), blijft preventie onderbelicht. Volgens prognoses van de European Stroke Organisation zal het aantal CVA’s in de EU tegen 2035 met 34% toenemen, het aantal sterfgevallen met 45% en het aantal patiënten met blijvende letsels met 25%.

Vier mikpunten

De resolutie pleit voor:

• De oprichting van een nationaal CVA-register met verplichte registratie van gevalideerde sleutelindicatoren (zowel proces- als uitkomstindicatoren), gekoppeld aan bestaande administratieve databanken.
• Kwaliteitsoptimalisatie van stroke units en stroke centers op basis van die gegevens, met ondersteuning van Riziv en verzekeringsinstellingen.
• Betere organisatie en financiering van het patiëntentransport in acute settings.
• Meer intensieve preventiecampagnes in samenwerking met deelstaten, met sensibilisering van zowel de bevolking als zorgprofessionals.

Deze maatregelen zijn essentieel voor een evidence-based aanpak van CVA’s en om regionale ongelijkheden in zorgkwaliteit te verkleinen, besluiten de indieners van de resolutie.