De hervorming van de nomenclatuur dreigt een fundamenteel andere richting uit te gaan dan jarenlang aan artsen werd voorgehouden. Dat zegt Kartel-voorzitter Thomas Gevaert na de jongste ad-hocwerkgroep over de hervorming van de ziekenhuisfinanciering.

Volgens Gevaert werd tijdens de vergadering bevestigd dat het kostendeel van de honoraria uit de honorariummassa wordt gehaald en terechtkomt in zogenaamde all-in forfaits die deel zullen uitmaken van het Budget Financiële Middelen (BFM) van de ziekenhuizen.

Voor de Kartel-voorzitter betekent dat een breuk met de principes waarop de hervorming tot nu toe was gebaseerd. "Het doel van de opsplitsing van het honorarium blijkt het kostendeel uit de honorariummassa te halen en toe te kennen aan de ziekenhuizen via een all-in forfait. Gedaan met co-ownership en co-governance. Dit gaat regelrecht in tegen alle gemaakte afspraken", schrijft hij.

"Klein bommetje" tijdens werkgroep

Op LinkedIn spreekt Gevaert van een "klein bommetje" tijdens de laatste vergadering van de ad-hocwerkgroep ziekenhuisfinanciering onder leiding van Johan Kips. Tijdens de bespreking van de toekomstige all-in forfaits voor gehospitaliseerde zorg stelde Gevaert expliciet de vraag waar die forfaits uiteindelijk terecht zouden komen. Volgens zijn relaas was het antwoord duidelijk: in het BFM.

De vraag werd volgens hem herhaald om misverstanden uit te sluiten. Het antwoord bleef hetzelfde. Ook op de vraag of dit betekent dat een deel van het huidige honorariumbudget verschuift naar het BFM, zou bevestigend zijn geantwoord. "Toen we vroegen of dit de facto betekent dat het BFM-budget aanzienlijk toeneemt en het honorariumbudget omgekeerd afneemt, was het antwoord ja", aldus Gevaert.

Jarenlange scepsis bevestigd

Volgens Gevaert verklaart deze verduidelijking waarom binnen artsenkringen al langer scepsis bestond over de geplande opsplitsing van de honoraria in een professioneel deel en een kostendeel. 

Artsen kregen volgens hem jarenlang te horen dat de toekomstige all-in forfaits zouden worden opgebouwd uit delen van het BFM en uit het kostendeel van de honoraria, maar dat daarbij sprake zou blijven van gedeeld beheer tussen artsen en ziekenhuisbesturen.

De uitleg die tijdens de laatste vergadering werd gegeven, lijkt volgens hem een heel andere realiteit bloot te leggen. "Zo is ons altijd gezegd. Zo staat het ook in meerdere nota's en verslagen. En toch was er bij mezelf en anderen een groeiende scepsis over die geplande opsplitsing."

Volgens Gevaert wordt daarmee duidelijk dat de opsplitsing van de honoraria niet leidt tot een systeem van gedeeld beheer, maar tot een verschuiving van middelen naar de ziekenhuisfinanciering.

Gevaar voor ziekenhuisvlucht

Gevaert vreest dat de hervorming op deze manier de aantrekkelijkheid van het ziekenhuis als professionele omgeving verder onder druk zet. Hij wijst erop dat eerder werd bevestigd dat bij ambulante patiënten het kostendeel wel volledig onder controle van de arts blijft. Voor ziekenhuisartsen dreigt dat anders uit te draaien wanneer het kostendeel opgaat in het BFM.

"Waarom zou je als arts nog in een ziekenhuis willen werken als je medisch investeringsbudget daar ergens in het BFM bengelt, terwijl je extramuraal volledige eigenaar bent?", vraagt hij zich af. Volgens hem dreigt hierdoor een versnelling van de uitstroom van artsen uit ziekenhuizen en ontstaat tegelijk een voedingsbodem voor een verder groeiend privaat medisch landschap.

"Ofwel missen we iets, maar dit lijkt ons het recept voor een turbo op ziekenhuisvlucht van artsen én de voedingsbodem voor een volledig privaat medisch landschap, waar je als arts kan ondernemen, innoveren en transformeren zonder te moeten bedelen om middelen."

Ook Nikolas De Meurechy (BVAS) stelt zich vragen bij de nieuwe koers. Hij richt zich daarbij rechtstreeks tot de N-VA-vertegenwoordigers die betrokken zijn bij het hervormingsdossier.

Volgens De Meurechy werd tijdens de laatste ad-hocvergadering duidelijk gemaakt dat het kostendeel uit de honorariummassa wordt gehaald en via een all-in forfait aan de ziekenhuizen wordt toegewezen. Volgens hem druist die evolutie in tegen de gemaakte afspraken. "Wat is het antwoord van de commissieleden van N-VA op deze evolutie?", vraagt hij.

N-VA houdt vast aan co-governance

Kamerlid Frieda Gijbels benadrukt dat co-governance voor haar partij een essentieel uitgangspunt blijft. "Co-governance is voor ons heel belangrijk. We hebben ervoor gezorgd dat dit in het regeerakkoord staat. Als de afhoudingen wegvallen, verdwijnt de onderhandelingswaar voor de artsen. Daarom vonden we het belangrijk dat dit mee in het regeerakkoord werd opgenomen."

Volgens Gijbels moet de opsplitsing van de honoraria gepaard gaan met een duidelijke betrokkenheid van artsen bij het beheer van het kostendeel. "Als je de opsplitsing hebt tussen professioneel honorarium en kostengedeelte, moeten artsen medezeggenschap hebben over waarvoor dat wordt aangewend. Het kan niet zijn dat dit in één grote pot terechtkomt en niemand nog weet waar wat betrekking op heeft."

De N-VA-politica zegt dat haar partij de verdere uitwerking van de hervorming nauwgezet zal opvolgen. "Het is belangrijk dat die principes gegarandeerd worden. Het volstaat niet dat co-governance in het regeerakkoord staat. Het moet in de praktijk ook betekenis hebben."