De bezorgdheid groeit over malariaparasieten die resistent worden tegen eerstelijnsbehandelingen. Dat schrijft het Instituut voor Tropische Geneeskunde (ITG) vrijdag in een persbericht. Het ITG start met een project om het stijgende aantal malariagevallen bij terugkerende reizigers beter op te volgen.

Het nieuwe, nationale netwerk wil malaria bij terugkerende reizigers zowel voorkomen als beter behandelen. Zeven ziekenhuizen in Vlaanderen, Wallonië en Brussel werken daarvoor samen met het instituut. Het project kreeg de naam be-IMPACT, loopt tot eind 2028 en wordt gefinancierd door de Vlaamse overheid.
De afgelopen tien jaar verdubbelde het aantal malariabesmettingen bij reizigers in België. Drie jaar geleden was er een piek. Toen werden er op een jaar tijd meer dan vijfhonderd gevallen gemeld. Tegelijk is er een toenemend falen van de behandelingen tegen de ziekte. 
"Door de combinatie van verschillende expertises kunnen we blinde vlekken aanpakken in preventie, opvolging en resistentie", legt hoofdonderzoeker Anna Rosanas-Urgell (ITG) uit. "Zo versterken we de zorg voor malariapatiënten in België."
Het project zou focussen op drie domeinen. Sociale wetenschappers bestuderen het gedrag en de risicoperceptie van reizigers. Ze onderzoeken waarom sommige reizigers preventieve maatregelen tegen malaria niet of onregelmatig toepassen en bekijken hoe preventie beter kan. 
"Artsen moeten evalueren of de huidige behandelingen nog voldoende effectief zijn", aldus ITG. "Zij willen de zorg voor malariapatiënten binnen het netwerk op dezelfde manier organiseren en opvolgen."
Daarnaast analyseren onderzoekers in het laboratorium malariaparasieten uit stalen van de deelnemende ziekenhuizen. Dat moet inzichten opleveren in hoe vaak behandelingsresistentie voorkomt en welke behandelingen niet meer goed werken. Ook de herkomst van de infectie moet zo duidelijker worden. 
"Die informatie is belangrijk bij patiënten zonder recente reis naar een malaria-endemisch gebied", gaat dokter Rosanas-Urgell verder. "We spreken dan over zogenaamde luchthavenmalaria, of malaria met een complexe reisgeschiedenis." 
Het zou de eerste keer zijn dat ziekenhuizen in Vlaanderen, Wallonië en Brussel samenwerken rond malariaonderzoek. Via jaarlijkse workshops met artsen, beleidsmakers en overheidsinstanties willen ze naar eigen zeggen "geharmoniseerde preventie- en behandelingsrichtlijnen opstellen".
"In het UMC Sint-Pieter behandelen we jaarlijks meer dan honderd malariapatiënten", besluit dokter Martin Vandeputte. "Die ervaring draagt rechtstreeks bij aan het be-IMPACT-project en versterkt de kwaliteit van de gegevens. Dankzij het nationale netwerk kunnen we de zorg consistenter en effectiever maken."
Aan het be-IMPACT-netwerk nemen het Instituut voor Tropische Geneeskunde, UZ Antwerpen, UZ Gent, UZ Brussel, UMC Sint-Pieter en UMC Saint-Luc in Brussel, CHU Sart-Tilman in Luik en CHU Humani - Marie Curie in Charleroi deel.