Het Universitair Ziekenhuis Antwerpen (UZA) is als eerste ziekenhuis in België erkend als fellowshipcentrum voor urogynaecologie door de International Urogynecological Association (IUGA). Dankzij die erkenning kan het ziekenhuis voortaan artsen uit binnen- en buitenland opleiden via een internationaal erkend fellowshipprogramma van twee jaar. Volgens het UZA blijft een grotere bewustwording nodig, omdat veel vrouwen met bekkenbodemproblemen nog te lang zonder behandeling blijven rondlopen.

De IUGA-erkenning bevestigt de expertise van het multidisciplinaire team urogyn, waarin gynaecologen en urologen sinds 2023 samenwerken voor de behandeling van complexe bekkenbodemproblemen bij vrouwen.

"Urogynaecologische aandoeningen laten zich niet in vakjes stoppen", zegt gynaecologe dr. Sascha Vereeck. "Veel vrouwen hebben een combinatie van klachten, zoals een verzakking en plasproblemen, die verschillende disciplines overschrijdt. Door onze expertise te bundelen in team urogyn, kunnen we de oorzaak van klachten nauwkeuriger achterhalen en complexe aandoeningen beter behandelen."

Volgens het UZA krijgt de helft van de vrouwen ooit te maken met een verzakking van de bekkenbodemorganen. Daarnaast kampt 25 tot 45 procent met urine-incontinentie. Toch blijven veel patiënten lang met klachten rondlopen voor ze hulp zoeken of weten ze niet goed waar ze terechtkunnen. Ook voor verwijzende artsen is het niet altijd duidelijk of een patiënte met een verzakking het best wordt doorverwezen naar een gynaecoloog of een uroloog.

Het team urogyn bestaat uit vier gynaecologen en urologen en werkt nauw samen met bekkenbodemkinesisten en verpleegkundigen. Het behandelt onder meer urine-incontinentie, verzakkingen van de bekkenorganen, plasmoeilijkheden, urineweginfecties en bekkenpijn. Binnen het team worden gezamenlijke raadplegingen georganiseerd, dossiers multidisciplinair besproken en complexe ingrepen samen uitgevoerd.

Volgens uroloog dr. Tim Brits blijft ook het taboe een belangrijke drempel. "Veel vrouwen denken bijvoorbeeld dat urineverlies bij een bevalling of het ouder worden hoort, terwijl het vaak goed te behandelen is of zelfs te verhelpen."

Ook de behandelmogelijkheden zijn de voorbije jaren sterk geëvolueerd. Naast conservatieve therapieën past het UZA naar eigen zeggen alle chirurgische technieken toe die internationaal gekend zijn voor de behandeling van verzakkingen en incontinentie. Daarbij zet het ziekenhuis onder meer in op lichaamseigen materiaal als alternatief voor kunststofmaterialen (mesh), die volgens het UZA soms aanleiding geven tot complicaties zoals het ingroeien in de vagina of pijn.

"Lichaamseigen materiaal zoals bindweefsel uit het bovenbeen (fascia lata) kan dat vermijden", zegt dr. Brits. Volgens het UZA is het momenteel het enige ziekenhuis in België dat fascia lata gebruikt om verzakkingen te corrigeren en te behandelen.

Via de IUGA-erkenning kan het UZA voortaan artsen na hun specialisatie in onder meer de urologie of gynaecologie verder opleiden in een internationaal erkend fellowship van twee jaar. In tegenstelling tot onder meer Nederland en het Verenigd Koninkrijk is urogynaecologie in België nog geen erkende subspecialisatie.

"Deze erkenning bevestigt onze inzet voor een degelijke opleiding en wetenschappelijk onderzoek", besluit dr. Vereeck. "Ze laat ons toe om ook hier gespecialiseerde artsen op te leiden volgens internationale kwaliteitsstandaarden én onze expertise verder uit te bouwen. Zo blijven we de zorg voor vrouwen met complexe urogynaecologische aandoeningen verbeteren."