De ziekenfondsen hebben zich maandagmiddag in de Kamercommissie Sociale Zaken verdedigd tegen de aanhoudende kritiek op hun aanpak van de vele langdurig zieken in ons land. "Het zijn niet de ziekenfondsen die de mensen ziek schrijven", zei Luc Van Gorp, de voorzitter van het Nationaal Intermutualistisch College en van de CM.

Het Riziv en de ziekenfondsen kwamen maandagmiddag naar de Kamer om tekst en uitleg te geven over een rapport uit 2020 dat vorige maand pas opdook waaruit bleek dat 60 procent van de gecontroleerde langdurig zieken onterecht arbeidsongeschikt was verklaard. Maandag lekten via De Standaard steekproeven uit 2025 waaruit blijkt dat ongeveer een kwart van de langdurig zieken uit twee specifieke groepen vorig jaar onterecht of te lang een uitkering kreeg. 
De ziekenfondsen benadrukten eerder al dat de cijfers uit het rapport van 2020 niet veralgemeend kunnen worden naar de volledige bevolking. Die boodschap brachten ze maandag opnieuw. "Het discours is intellectueel niet correct. Men geeft een vals beeld over de sector", zei Xavier Brenez van de Onafhankelijke Ziekenfondsen. Volgens Riziv-topman Pedro Facon, die de rol van de controleartsen kwam toelichten, bevatte de studie uit 2020 inderdaad "slordigheden" en is het "methodologisch weinig onderbouwd" om de resultaten te extrapoleren. 
Volgens Brenez treden de adviserende artsen van de ziekenfondsen in veel gevallen zelfs "te streng" op: "Van de verzekerden die in beroep gaan tegen een beslissing om de arbeidsongeschiktheid stop te zetten, krijgt 30 procent gelijk voor de arbeidsrechtbank." 
Paul Callewaert van het socialistisch ziekenfonds Solidaris benadrukte dat van de ruim 575.000 langdurig zieken, er 100.000 deeltijds het werk hebben hervat, maar "dat vergeet men er telkens weer bij te zeggen." De ziekenfondsen sturen jaarlijks 15.000 mensen door naar de regionale arbeidsbemiddelingsdiensten. "Het is aan de arbeidsmarkt om plaatsen te creëren", klonk het. 
Dat benadrukte ook Van Gorp. "Ik hoop dat we samen willen nadenken over de vraag: wie wil de langdurig zieken waardig werk geven? Als we die niet durven beantwoorden of stellen, moeten we het debat over langdurig zieken zelfs niet voeren", zei hij. "Veel werkgevers staan daar niet voor te springen." 
De CM-voorzitter hamerde er ook op dat hij nooit druk heeft uitgeoefend op een adviserend arts. "Als dat zo is, mag u mijn hoofd op het kapblok leggen." 
De ziekenfondsen en het Riziv toonden zich wel bereid om na te denken over de evaluatie van langdurig zieken, en over eenduidige criteria om arbeidsongeschiktheid vast te stellen. De mutualiteiten vragen daarover tegen 2028 een concreet voorstel aan het Riziv, zei Brenez. "Als ziekenfondsen willen we het debat nu starten." Volgens Callewaert "erkennen de ziekenfondsen de problemen en doen ze aan zelfreflectie". 
N-VA-Kamerlid Frieda Gijbels bleef toch op haar honger zitten. "Ik heb pogingen gehoord om de problematiek te de-dramatiseren, om de focus te verleggen. Maar wat we hier de laatste maanden gehoord hebben, tart echt alle verbeelding." 
N-VA eist een grondige doorlichting van de ziekenfondsen, net als MR. Volgens Kamerlid Denis Ducarme is er sprake van misbruik.  "Zelfs als het marginaal zou zijn, mogen we dat niet ontkennen." 
Volgens Kurt Moons (Vlaams Belang) "nam niemand hier ook maar enige verantwoordelijkheid voor dat rapport van 2020, dat zes jaar onder de mat is geschoven." 
Irina De Knop (Anders) keek in de richting van minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke (Vooruit), die "dit rapport heeft weggemoffeld om de politieke conclusies ervan niet te moeten meenemen in regeringsonderhandelingen". "En nu gooit hij zelf de mutualiteiten onder de bus", verwees ze naar een kranteninterview met de minister van afgelopen weekend. "Het is kenmerkend dat hij de zwarte piet doorschuift." 
Vooruit-Kamerlid Anja Vanrobaeys beaamde wat Vandenbroucke afgelopen weekend in de krant zei. "De mutualiteiten moeten zich inderdaad heruitvinden (...) Maar dit is echt geen aanval op de ziekenfondsen." Voor Vooruit moeten de ziekenfondsen dan ook zeker blijven bestaan, benadrukte Vanrobaeys. "Ik wil niet het kind met het badwater weggooien." 
Ook voor CD&V moeten de mutualiteiten hun rol blijven spelen. "Wij willen niet naar Nederlandse of Amerikaanse toestanden, waar de gezondheidszorg voorbehouden blijft voor de 'happy few'", zei Nahima Lanjri.
 

Lees ook :

> Langdurig zieken : Artsensyndicaat grijpt discussie aan om onafhankelijk controlesysteem te eisen

> Hoog aantal langdurig zieken is vooral een probleem voor de overheid

> Kwart langdurig zieken kreeg onterecht uitkering 

> Recordaantal langdurig zieken in België, maar cijfers minder snel gestegen 

> Ziekenfondsen moeten zich totaal heruitvinden, zegt minister Vandenbroucke