De door de Amerikaanse gezondheidsautoriteit (FDA) goedgekeurde coronabehandeling met bloedplasma is "niet zonder gevaar" en "zeker geen wondermiddel". Dat zegt prof. dr. Bart Lambrecht, die in april al een eerste experiment uitvoerde met een Belgische patiënt in het UZ Gent. Volgens Lambrecht is het te vroeg om de therapie grootschalig toe te passen.
Het Amerikaanse voedsel- en medicijnagentschap FDA keurde het gebruik van bloedplasma als medicijn tegen het coronavirus versneld goed, maakte de Amerikaanse president Donald Trump zondag bekend. Door toediening van het plasma met antilichamen zouden zieken sneller moeten kunnen herstellen en zou het virus minder schade toebrengen.
Volgens prof. dr. Bart Lambrecht van het UZ Gent is plasma "een aantrekkelijke keuze", maar is het "zeker niet zonder gevaar en zeker geen wondermiddel, zoals iedereen nu zomaar zegt". In april startte het UZ Gent al een experiment met plasma, waarbij een van Covid-19 genezen arts plasma doneerde aan een coronapatiënt met een slecht functionerend afweersysteem. Toch is op het vlak van behandeling "meer wetenschappelijk onderzoek nodig", vindt Lambrecht.
Op dit moment lopen er in België twee studies naar het gebruik van plasma: één aan de KU Leuven, die de effecten van het bloedplasma in een vroeg stadium van de ziekte onderzoek, en een andere in Luik, die het effect op patiënten die intensieve zorg nodig hebben in kaart brengt. "Het is belangrijk dat we die studies eerst afwerken", zegt Lambrecht.
'Eigen antistoffen altijd de beste'
Lambrecht verwijst ook naar een grote Rotterdamse studie, die allesbehalve de verhoopte resultaten heeft getoond. "Daar zijn ze met de studie gestopt, omdat het helemaal niet werkt." De besmette patiënten hadden daar zelf al voldoende antistoffen aangemaakt. "Eigen antistoffen zijn altijd de beste", verduidelijkt Lambrecht.
Volgens de Amerikaanse president Trump is de behandeling "zeer doeltreffend" en "krachtig". Hij roept de Amerikanen dan ook op om massaal bloedplasma te doneren. Trump baseert zich onder meer op een grootschalige studie van de MAYO-clinic in Rochester, met meer dan 70.000 deelnemers, waarvan de wetenschappelijke resultaten nog niet zijn gepubliceerd.
"De FDA heeft lang op de rem gestaan om dit op grote schaal te gaan gebruiken", zegt Lambrecht, "omdat je met plasma erg voorzichtig moet zijn". Toediening in een late fase van de ziekte kan de ontsteking erger maken. "Dat is algemeen bekend en is in het verleden al aangetoond bij bijvoorbeeld de griep of gele koorts. Als je daar antilichamen toedient, wordt de ziekte erger."
Patiënten- en donorselectie
Een belangrijke rol is daarom weggelegd voor patiënten- en donorselectie. Je moet de juiste donoren vinden met de juiste hoeveelheid antistoffen, gecombineerd met de juiste patiënt die vroeg genoeg die antistoffen toegediend krijgt, legt Lambrecht uit. Hij vermoedt dat de resultaten van de studie van de MAYO-clinic duidelijk zullen maken wie baat heeft bij de behandeling en wie niet.
> Trumps visie op plasmabehandeling: hoe zien onze onderzoekers dat?
Bloedplasma zou vooral preventief nuttig kunnen zijn, gelooft Lambrecht. "Het kan vooral helpen bij de preventie van de ziekte. Als je plasma kan toedienen aan mensen in de gezondheidszorg of in rusthuizen, zal je zeker infecties voorkomen."